Recomendamos: O Códice esmeralda, de Alberte Blanco Casal

O Códice esmeralda, de Alberte Blanco Casal, é unha obra narrativa publicada por Xerais.

“O achado dun antigo manuscrito familiar embarca a Xacobe nunha investigación que o retrotrae aos tempos da batalla de Rande. Xan Bieito, un antepasado seu, fora grumete na frota de Nova España e relatara as peripecias da longa viaxe, ademais da histórica batalla naval de 1702 na Ría de Vigo. O manuscrito deixaba entrever a existencia dun tesouro oculto, protexido por un estraño enigma que deberían resolver os seus sucesores. A busca das claves para esclarecer o misterioso segredo mergulla a Xacobe nunha aventura sorprendente na que vai descubrindo a recóndita personalidade do seu devanceiro, envolta en novos enigmas. Mais ao protagonista asáltano uns estraños soños simbólicos que se entrelazan coa realidade e cun mundo que descoñece, creándolle unha enorme confusión que o impulsa a afondar máis na investigación. Emporiso, o que busca Xacobe, axudado polo seu amigo Elphi, é en realidade un antigo códice maia, gardián dun arcano marabilloso, que os levará a desprazarse por toda a Ría de Vigo percorrendo un camiño iniciático no que irá sacando as capas de cebola que ocultan a realidade. Trepidante novela de intriga, O Códice esmeralda supón un engaiolante achegamento á historia da batalle de Rande, un dos episodios galegos nos que cómpre afondar.”

Recomendamos: Noró, de Xabier Díaz

Noró, de Xabier Díaz e as Adufeiras de Salitre, é o último traballo publicado polo autor.

“É unha ollada ás músicas setentrionais, unha declaración de amor ao norte que nos chega despois da exitosa xira do multipremiado The tambourine man (2015).
Nurtha, Nord, Norte… Noró
O norte é case un estado emocional para min. Gústame o seu frío, a auga, a humidade e a música.
“Este disco é como un retrato do meu timeline recente, como unha necesidade de acabar a talla e de mellorar o método, como unha insistencia de Tambourine, como se quixese tatuar con tinta indeleble o mapa das últimas viaxes para saír definitivamente da miña confusión antes de desorientarme de novo. Este disco tamén serve para celebrar o equilibrio desta pequena e ordenada república adufeira na que tantas cousas aprendo sen necesidade de que ninguén as explique.” (…)”

Recomendamos: O trapecista da malla de rombos, de Alberto Canal

O trapecista da malla de rombos, de Alberto Canal, é unha obra publicada por Edicións Xerais.

“Con dez anos acabados de cumprir, Iupanki soña con converterse no trapecista principal do Circo de los Muchachos. Mais todo se volve na súa contra. Cando coñece a nación de Benposta, o país utópico onde reside a escola do circo e os nenos son quen gobernan, atópase con xente estraña que quere destruír o soño que axudaron a erguer cativos de diferentes partes do mundo. O neno Iupanki, aguilloado polo amor que comeza a sentir pola contorsionista Nuna, decide entón embarcarse na aventura de salvar o circo das gadoupas dos poderosos para asegurar que os artistas da malla de rombos poidan seguir levando a maxia do circo a todos os recunchos do planeta. Baixo a mirada inocente e soñadora dun neno, O trapecista da malla de rombos rende homenaxe á utopía que se fixo realidade en Benposta, a cidade dos rapaces. Un proxecto nacido do compromiso e a ilusión, que pasou a formar parte da memoria colectiva de varias xeracións.”

Aquí pode verse unha entrevista ao autor en La Región.

Caramulo, de Anxo Moure, visto por Olaia

Caramulo e a carpinteira dos soños é unha obra de Anxo Moure, con ilustracións de Cristina Ouro, publicada por Baía Edicións.

Esta é a lectura feita por Olaia (8 anos):

“Eu era unha árbore, e toda a xente me abrazaba. Os nenos trepaban por min, e os vellos desfrutaban da miña sombra. Pero un día un gran temporal tiroume ao chan, mais una rapaza moi corredora tropezouse comigo. Ela era carpinteira, e coas ferramentas na man me creou, e chamoume Caramulo. Tropeceime cunha porta e uns nenos contáronme todo o mal que podía pasarlle ó mundo. Crucei os bosques, e as fragas ate atopar a tenrura que buscaba. Pedinlle unha pouca prestada. Eu soñaba ser tileiro, un érbedo, un acivro ou un carballo.”

Recomendamos: De Quiqui Bar… a Castromil, de Francisco Macías

De Quiqui Bar… a Castromil, de Francisco Macías, é unha obra publicada por Edicións Positivas.

“Sempre que se fala do Castromil en Santiago de Compostela, e cada día parece que máis, refírense a un fermoso edificio demolido en 1975. De Quiqui Bar… a Castromil tenta ser unha crónica do que rodea o Quiqui Bar ou edificio Castromil, dous nomes para un mesmo edificio, dúas etapas diferentes que se comportaron de maneira distinta en circunstancias diversas.”

Recomendamos: Somos de Arxerís, de Xosé Carlos Carracedo Porto

Somos de Arxerís, de Xosé Carlos Carracedo Porto, é unha obra narrativa publicada por Toxosoutos.

“Querida lectora e lector:
Por se queres saber máis de nós direiche que a persoa que escribe e a que ilustra estas páxinas viñeron ao mundo por primeira vez nun luscofusco. De Xosé Carlos sábese que naceu chorando tanto que as súas bágoas confundíanse coa choiva dunha cicloxénese que lle cedeu espazo ao ceo para que o nato puidese ver o solo que se deitaba. De Fuco, que ese día bosquexaba unha instantánea desa luz, que se precipitaba entre a choiva, batendo o record guiness de arcos da vella por metro cadrado.
Nesas estamos porque aínda -esperamos- queda moito por vivir. Como a Arxerís, que se constrúe con persoas. Cos teus ollos de turista, aos que lles ofrecemos un fogar. Adiantámosche que, se aceptas, pode que descubras que es máis hóspede de Arxerís do que acertas a crer. Atréveste a comprobalo?
Talvez desveles o misterio do luscofusco…”

Pode verse a recensión de Ramón Nicolás aquí.

Recomendamos: Cervatos, de Lucía Novas

Cervatos, de Lucía Novas, é unha obra publicada por Kalandraka.

“A obsesión pola beleza do efémero, dos obxectos superfluos e das atmosferas kitsch está na cerna deste volume.
Compóñeno versos lanzados desde o lugar estético do videoclip e, por tanto, xenerosos en golpes de música e imaxes. Son reflexo dun mundo urbano, nocturno e inhóspito. Mais tamén o espello dunha realidade mutuamente contaxiada pola lentitude da aldea, porque a destas páxinas é unha voz poética híbrida, irmá da mestizaxe, filla das marxes e neta da periferia.
E aparece a técnica da colaxe e o recurso ao enxerto, no hábitat do fragmentario. Todo iso ao servizo dunha crítica á posmodernidade que non exclúe, asemade, a adicción
aos seus ouropeis. E aparecen Brancaneves sinistras, Alicias marabillosas e algún Peter Pan a unha bocalada de se perder para sempre.
Porque somos, tras a defunción dos grandes relatos, seres ensarillados no amor e nos seus xogos. Cervatos alleos -na distracción e a fraxilidade- ao teimudo, fascinante e implacable paso do tempo.”

Aquí pode lerse a recensión de Ramón Nicolás, no seu blogue Caderno da crítica.

Recomendamos: Tonecho, de Xaquín Marín

Tonecho, de Xaquín Marín, é unha obra publicada por Galaxia.

“Tonecho é un personaxe mítico creado polo non menos mítico debuxante Xaquín Marín. Dende as páxinas da inesquecible revista Golfiño (2000-2004), que educou visualmente varias xeracións de galegas e galegos, e onde traballaban os máis grandes do humor gráfico de Nós, Tonecho aparecía como unha voz cargada de retranca, inxenua, mais de profunda sabedoría, e moita crítica. Nesta edición, a Editorial Galaxia recupera este traballo dun Xaquín Marín pletórico nun instante crucial da súa carreira. Esta edición que agora publicamos recolle a colección completa de Tonechos.
Para ler e rir con vagar.”

Aquí pode lerse a recensión de Ramón Nicolás, no seu blogue Caderno da crítica.

Recomendamos: Alma e o mar, de Francisco X. Fernández Naval

Alma e o mar é o novo libro de Francisco X. Fernández Naval, publicado por Galaxia.

“Alma que podería ser calquera muller que día a día se fixese forte ante as discriminacións. Alma que vai de Nova York á Costa da Morte para descubrirse a si mesma e aprender a esquecer. Mulleres fortes e valentes, loitadoras nun mundo hostil: Branda, Áurea, Nora, Silvia e Alma, tamén Alma. Mulleres que non se pregan, que se erguen de cada vez, unhas para reconstruír as vidas, outras para seguir. Vítimas de inxustizas, abusos, violencia verbal e física: laboral, xexual, social, familiar…
Alma e o mar é unha novela en que se tecen un thriller, a reivindicación feminista e o retrato dunha protagonista que non quere ser heroína e que nos amosa a afouteza dunha muller do noso tempo.”

“Alter·nativo: a banda deseñada dos sendeiros que se entrecruzan”, por Rodrigo Osorio

Deixamos aquí a crítica feita por Rodrigo Osorio desta obra. Moitas grazas pola túa colaboración!

Alter-Nativo, de Jorge Campos
Aira editorial, 2017

1. Herbert Quain, Ts’ui Pên y Leif Tande
“Los mundos que propone April March [a novela de Herbert Quain] no son regresivos, es la manera de historiarlos […] Trece capítulos integran la obra. El primero refiere el ambiguo diálogo de unos desconocidos en un andén. El segundo refiere los sucesos de la víspera del primero. El tercero, también retrógrado, refiere los sucesos de otra posible víspera del primero; el cuarto, los de otra. Cada una de esas tres vísperas (que rigurosamente se excluyen) se ramifica en otras tres vísperas de índole muy diversa. La obra total consta, pues, de nueve novelas; cada novela, de tres largos capítulos.”
(Examen de la obra de Herbert Quain, de Jorge Luis Borges en El jardín de los senderos que se bifurcan, 1944)
“Casi en el acto comprendí El jardín de los senderos que se bifurcan era la novela caótica, la frase varios porvenires (no a todos) me sugirió la imagen de la bifurcación en el tiempo, no en el espacio. La relectura general de la obra confirmó esa teoría. En todas las ficciones, cada vez que un hombre se enfrenta con diversas alternativas, opta por una y elimina las otras,; en la del casi inextricable Ts’ui Pên opta -simultáneamente- por todas. Crea, así, diversos porvenires, diversos tiempos que también proliferan y se bifurcan.”
(El jardín de los senderos que se bifurcan, de J. L. Borges en El jardín de los senderos que se bifurcan, 1944)
“La idea de Morlac me vino durante una exposición de obras del pintor David Bradbury. Las formas y los colores, la yuxtaposición de los personajes, todo este universo a la vez tan creíble y tan emocionante inició un proceso cognitivo cuya resultante fue la subdivisión simultánea del vínculo del guión y la partición intrínseca de la relación tiempo/espacio de la historia sobre la que trabajaba. Fue entonces cuando el relato se adueñó del destino y se subdividió en innumerables ramificaciones simultáneas. Ahora le toca al lector encontrar el hilo conductor y decidir que avenidas tomar para guiar el personaje hasta el final del relato. ¡Cuidado! Una mala opción puede significar un callejón sin salida del guión… ¡Así como la muerte del personaje!”
Prólogo de Leif Tande en Morlac, Diábolo ediciones, 2006.

2. Alter·nativo: instrucións de uso.
Coido que a única tacha que lle podo poñer á historieta de Jorge Campos é a falla dunhas breves instrucións de uso. A súa ausencia poden facer que moitas lectoras non se acheguen a unha obra ben interesante tanto pola historia que conta (as fantásticas -en todas as súas acepcións- aventuras dun náufrago nunhas illas máxicas) como pola forma na que as conta (o autor concibe múltiples posibilidades para que a historia desta personaxe se desenvolva e nolas presenta, o título é claro, de xeito alternativo).

3. Os cadriños que se entrecruzan
Nesta banda deseñada a forma ten moita importancia. Os cadros van multiplicándose, dividíndose, mesturándose e fundíndose para amosar todas esas alternativas: todas realidades paralelas que nalgúns intres cuestionan a nosa percepción da realidade. Semella denso? Pois non o é: Alter·nativo é unha historieta divertida e axeitada para todas as idades.
O xogo é o seguinte nalgúns momentos a personaxe ten que tomar decisións: na páxina 2, por exemplo, subir unha montaña ou seguir o camiñando pola praia e segundo o que o lector escolla terá que continuar lendo a historia ben pola banda superior ben pola inferior da historieta. Máis adiante, se seguimos a opción de subir a montaña, a personaxe pode optar por botar unha soneca ou baixar a unha enseada [páx. 4] intre no que Campos ofrécenos a banda do medio, unha outra vía para continúar a historia.
As alternativas non se complican demasiado, neste trazo é menos complexo que a banda deseñada Morlac, de Leif Tande, pero en ocasións hai até cinco realidades paralelas pero, por favor, non se asusten, repito: Alter·nativo é unha historieta divertida, axeitada e moi recomendable para todas as idades.

4. Elixe a túa propia aventura
Amais dos referentes máis cultos que citei ao comezo desta crítica a historieta de Jorge Campos lémbrame aqueles libros de Elixe a túa propia aventura que tiveron un certo éxito alá polos anos 80, no que os lectores podíamos decidir indo a unha ou outra páxina o destino dos seus protagonistas (unha Rayuela voluntaria).
As lectoras podemos participar nas escollas do protagonista e facer avanzar a historia mais as nosas decisións teñen unhas consecuencias limitadas porque as realidades paralelas inflúen unhas nas outras dun xeito sorprendente que cuestiona a nosa concepción da realidade.

5. Un mundo peculiar
Os espazos nos que o protagonista vive as súas aventuras están repletos de referentes literarios todos eles vencellados coas illas, o mar ou os naufraxios: Posidón, Pinocchio, Long John Silver, os liliputienses, sereas,…
Seguer os pasos do protagonista nesta aventura sen unha soa palabra fainos coñecer un mundo peculiar que se vai enriquecendo con cada lectura, con cada alternativa.

6. Coda: A edición
A coidada edición de Aira editorial resalta a concepción da historia, a opción polo despregábel reforza a idea do autor e o desenvolvemento da historia e permite desfrutar de algúns cadros a doble páxina sen o encordio das costuras dos libros.